آن‌چه که امروز به عنوان آرامگاه حافظ در شیراز وجود دارد، بنای ساخته شده در سال ۱۳۱۴ شمسی است. در آن سال علی‌اصغر حکمت، وزیر فرهنگ وقت با همکاری علی ریاضی، رییس فرهنگ استان فارس و با نظارت علی سامی، محقق، باستان‌شناس و استاد دانشگاه، طرحی را که آندره گدار، ایران‌شناس و معمار فرانسوی پیشنهاد کرده بود، روی آرامگاه حافظ پیاده کردند. در ساخت این آرامگاه از معماری دورهٔ زندیه الهام گرفته شده است.

کار اتمام بنای آرامگاه در سال ۱۳۱۷ به پایان رسید. در این بنا که از ذوق و هنر هنرمندان ایرانی بهرهٔ بسیار برده است، از کاشی‌کاری‌های معرق در سطح زیرین گنبد استفاده شده است. همچنین در خود سازهٔ گنبد از رنگ‌های مختلف عرفانی مانند آبی فیروزه‌ای (نماد بهشت)، سرخ ارغوانی (نماد شراب‌ازلی)، سیاه و سفید (نماد شب و روز) و قهوه‌ای سوخته (نماد خاک) بهره گرفته شده است. سنگ مزار حافظ تلفیقی از چند هنر تجسمی است. در این بنا معماری، خوشنویسی، کاشی‌کاری و حکاکی به طرز زیبایی در کنار هم قرار گرفته‌اند.

طراح بنای آرامگاه حافظ، آندره گدار (André Godard)، معمار فرانسوی است که علاوه بر طراحی آرامگاه حافظ، طراحی و سرپرستی موزهٔ ایران باستان، طراحی آرامگاه فردوسی در توس و سعدی در شیراز، طرح ساختمان کتابخانهٔ ملی ایران و ساختمان سه‌گوش و قدیمی دانشگاه جندی‌شاپور اهواز از مهم‌ترین طراحی‌های این معمار در ایران به شمار می‌روند.

 

نمای خارجی سقف آرامگاه دارای تـَرك های متعدد و چون كلاه قلندران و درویشان است. پوشش مسی این سطح به مرور زمان اكسیده شده و رنگ زنگاری زیبایی یافته است. در باغ شمالی دو حوض مستطیل بزرگ كه منبع آب جوش های بزرگ  باغ  است ، احداث شده. باغ آرامگاه را تالار وسیع و باشكوهی به عرض هفت متر و طول 56 متر كه از بیست ستون سنگی تشكیل شده ، از باغ ورودی جدا می سازد. چهار ستون وسط  تالار با سرستون یك پارچه از دوره كریم خان به جای مانده و 16 ستون دو پارچه در سال 1315 نصب شده است. دیوارهای دو سوی تالار با سنگ های مرمر تزیین شده و بر فراز آنها كتیبه ای با خط" میر" از یكی از اشعار نغز حافظ نوشته شده است. این كتیبه قبلاً روی كاغذ نوشته شده بود و بعدها به همان شكل به سنگ مرمر منتقل شد. بر پیشانی دیوارهای باغ مقبره ، كتیبه های دیگری از شاه غزل های حافظ به خط ثلث با كاشی در زمینه لاجوردی تهیه و نصب شده است. این خطوط توسط " امیرالكتاب ملك الكلامی" نوشته شده است.

برخی از اشخاص معروفی كه افتخار همجواری با تربت حافظ را یافته و پیرامون او به خاك سپرده شده اند عبارت اند از فرصت الدوله شیرازی ، میرزا نظام الدین دستغیب، مهدی حمیدی شیرازی، عبدالوهاب نورانی وصال، رسول پرویزی، صاحبدیوانی، علی محمد قوام الملك و فرزندان او، میرزا محمدرضا حكیم ،  میرزا عباس حكیم ، دكتر لطفعلی صورتگر شیرازی ، محمد خلیل رجایی و... (منیع:www.Tebyan.net)

 

 

حال خونین دلان که گوید باز

و از فلک خون خم که جوید باز

 

شرمش از چشم می پرستان باد

نرگس مست اگر بروید باز

 

جز فلاطون خم نشین شراب

سر حکمت به ما که گوید باز

 

هر که چون لاله کاسه گردان شد

زین جفا رخ به خون بشوید باز

 

نگشاید دلم چو غنچه اگر

ساغری از لبش نبوید باز

 

بس که در پرده چنگ گفت سخن

ببرش موی تا نموید باز

 

گرد بیت الحرام خم حافظ

گر نمیرد به سر بپوید باز